Devlet hastaneleri ile diğer kamu sağlık kuruluşları, toplumun geniş kesimlerine sağlık hizmeti ulaştırarak kamusal bir görevi yerine getirir. Tedavi ve bakım süreçlerinin yürütülmesinde gösterilen çabaya rağmen, her tıbbi işlem gibi kamu kurumlarında yapılan müdahaleler de belirli bir hata riski barındırır. Bu risk gerçekleştiğinde ve hasta bedensel ya da ruhsal bir zarara uğradığında hukuki sorumluluk meselesi gündeme gelir.
Anayasa'nın 129. maddesi, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken sebep oldukları zararlardan doğan tazminat yükünü doğrudan idarenin üzerine bırakmıştır. Bu düzenlemenin sonucu açıktır: devlet hastanelerindeki tıbbi hatalar bakımından dava yalnızca idareye yöneltilebilir, hekime veya sağlık personeline karşı doğrudan tazminat davası açılamaz. Dolayısıyla kamu sağlık kuruluşlarında yaşanan müdahale hatalarından kaynaklanan talepler, idari yargıda tam yargı davası biçiminde idareye karşı ileri sürülür ve bu yargı kolunda çözüme kavuşturulur.
Bu bilgi notunda, kamu hastanelerinde gerçekleşen tıbbi müdahale hatalarında hastaların hangi haklardan yararlandığını, tazminat sürecinin nasıl ilerlediğini ve süreç boyunca gözden kaçırılmaması gereken hususları ele alıyoruz.
Hatalı Tıbbi Uygulama Kavramı
Malpraktis Ne Anlama Gelir?
Latince kökenli malpraktis sözcüğü "kötü uygulama" karşılığında kullanılır ve tıp alanında, hatalı bir uygulamadan doğan zararı anlatır. Kavramın genel tanımı şudur: sağlık mesleği mensubunun hatalı bir davranışı ya da görevini ihmal etmesi sonucunda hastanın zarara uğraması. Yanlış tedavi uygulamaları ve tıbbi ihmaller bu başlık altında toplanır; her iki durum da hukuki sorumluluk doğurabilir.
Malpraktisin Görünüm Biçimleri
Sağlık hizmetinin sunumu sırasında malpraktis farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Uygulamada bu görünümler iki ana grupta toplanmaktadır.
Birinci grup, tıbbi müdahale hatalarıdır. Bunlar teşhis ya da tedavi aşamasında doğrudan yapılan yanlış uygulamalardan doğar; hatalı teşhis konulması, tedavinin yetersiz kalması, gereksiz bir cerrahi girişimde bulunulması veya olaya uygun düşmeyen bir tedavi yönteminin seçilmesi bu gruba örnektir.
İkinci grup ise sağlık kurumunun organizasyonundan kaynaklanan hatalardır. Kurumun yönetim ve işleyişindeki eksiklikler bu başlığı oluşturur; personelin sayıca yetersiz olması, gerekli tıbbi donanımın bulunmaması, hijyen kurallarına uyulmaması veya işleyişteki aksaklıklar bu türden hatalara işaret eder.
Malpraktis ile Komplikasyon Ayrımı
Sağlık hizmetinde ortaya çıkan olumsuz sonuçların değerlendirilmesinde belirleyici olan ayrım, hatalı uygulama ile komplikasyon arasındaki farktır. İki kavram günlük dilde sıkça birbirinin yerine kullanılsa da hukuken ve tıbben farklı içeriklere sahiptir.
Malpraktis, sağlık çalışanının bilgi yetersizliği, deneyimsizliği ya da dikkatsizliği nedeniyle tıbbi standartlara aykırı bir tedavi veya girişimde bulunması ve bu yüzden hastanın zarar görmesidir. Böyle bir durumda ilgili sağlık çalışanı ya da kurum hukuki sorumlulukla karşılaşabilir.
Komplikasyon ise usulüne uygun yürütülen bir tedavi veya müdahale sırasında beliren, öngörülemeyen ve kaçınılmaz olumsuz sonuçtur; hastanın mevcut sağlık durumundan veya müdahalenin doğasından kaynaklanır. Sağlık çalışanının herhangi bir hatası ya da ihmali olmaksızın gerçekleşebildiğinden hukuki sorumluluk doğurmaz.
Bu ayrımın önemi, tedavi sürecinde yaşanan olumsuzluğun sorumluluk doğurup doğurmadığını belirlemesindedir. Malpraktisin temelinde sağlık çalışanının kusuru veya ihmali yatarken, komplikasyon müdahalenin doğal riskleri arasında değerlendirilir.
Kamu Sağlık Kurumu, Hekim ve Hasta İlişkisinin Hukuki Niteliği
Kamu Hastanesi ile Hasta Arasındaki İlişki
Sağlık hizmeti, devletin asli görevleri arasında yer alır ve kamu hukuku kurallarına bağlı idari kamu hizmetleri kategorisine girer. Bireyin en temel haklarından biri olan sağlıklı yaşam hakkıyla doğrudan bağlantılı olan bu hizmet, Anayasa'nın 56. maddesiyle güvenceye kavuşturulmuş ve devletin bu alandaki yükümlülüğü açıkça ortaya konmuştur. Buna bağlı olarak kamu hastaneleri ile bu hastanelerde görev yapan tüm birimler ve personel, sundukları hizmeti tıp biliminin öngördüğü standartlara uygun biçimde yürütmekle yükümlüdür.
Bu tabloda sağlık hizmetinden yararlanmak birey açısından anayasal bir hak, devlet açısından ise yerine getirilmesi zorunlu bir görevdir.
Hasta ile Hekim Arasındaki İlişki
Kamu hastanelerinde görevli hekimlerle hastalar arasındaki bağ, özel sağlık kuruluşlarındakinin aksine bir sözleşme ilişkisine dayanmaz. Kamuda çalışan hekim devlet adına kamu hizmeti sunduğundan, hastayla arasında doğrudan bir sözleşme kurulmaz. Bu nedenle hekimin görevi sırasında hastaya zarar vermesi halinde sorumluluğun muhatabı hekimin kendisi değil, bağlı bulunduğu kamu kurumudur. İlişki vekâletsiz iş görme ve idare hukuku kuralları çerçevesinde ele alınır; buna bağlı uyuşmazlıklar da idari yargıda görülür.
İdarenin Hukuki Sorumluluğu
Kamu kurumları, yürüttükleri hizmetler sırasında bireylerin zarar görmesi halinde hukuken sorumlu tutulur. Anayasal düzen içinde devletin uzantısı olarak hareket eden bu kurumlar, sundukları hizmetteki eksiklik veya hatalardan doğan zararlardan sorumludur. Söz konusu sorumluluk, sağlık gibi kamusal nitelik taşıyan hizmetler sırasında meydana gelen zararların giderilmesini de kapsar.
İdarenin hizmet kusuruna dayanan sorumluluğunun doğması, birtakım koşulların bir arada gerçekleşmesine bağlıdır:
- Kamu hizmeti niteliği: Söz konusu faaliyet kamu hizmeti sayılmalıdır; devlet hastanelerinde sunulan sağlık hizmeti bu niteliktedir.
- Hizmet kusuru: Hizmetin sunumunda zamana, yere ve olayın somut koşullarına uymayan bir uygulama bulunmalıdır. Hizmetin hiç yerine getirilmemesi kadar eksik yerine getirilmesi de kusur olarak nitelendirilir.
- Zarar: Sunulan hizmet nedeniyle kişinin bedensel, ruhsal ya da mali bir kayba uğraması gerekir.
- Uygun illiyet bağı: Doğan zararla hizmet kusuru arasında doğrudan bir bağlantı kurulmalı; zararın kusurdan kaynaklandığı ortaya konabilmelidir.
Hizmet Kusuruna Dayalı Sorumluluk
Kamu sağlık kuruluşları, toplumun ihtiyacını karşılamak üzere hizmet sunan devlet kurumlarıdır. Bu hizmetin sunumunda beliren her eksiklik veya hata hizmet kusuru olarak nitelendirilir ve kurumun sorumluluğunu doğurabilir. Hizmet kusuru, kamu hizmetinin gereği gibi yerine getirilmemesi halinde ortaya çıkar ve hasta zarar gördüğünde tazminat taleplerine kapı aralar.
Devlet hastanelerinde bu sorumluluğun kaynağı çoğunlukla hizmet sunumundaki aksaklıklar, hatalı tıbbi uygulamalar veya bilgilendirmedeki eksikliklerdir. Teşhis ya da tedavi aşamasındaki yanlışlıklar, hastanın eksik bilgilendirilmesi veya gereken müdahalenin zamanında yapılmaması, kamu hastanelerinin hizmet kusuru sorumluluğu kapsamında değerlendirilir. Böyle hallerde hasta, idareye karşı tam yargı davası açarak zararının karşılanmasını isteyebilir.
Hizmet kusuruna dayanan tazminat talepleri idari yargıda tam yargı davası olarak incelenir. İdare mahkemeleri değerlendirme yaparken idarenin kusurunu, zararın niteliğini ve zararla kusur arasındaki uygun illiyet bağını birlikte ele alır.
Kurumun İşletilmesindeki Yetersizlikten Doğan Sorumluluk
Kamu hastanelerinde hizmetin kuruluş ve işletilmesindeki yetersizlikler hastanın sağlığını olumsuz etkileyebilir. Bu yetersizlikler üç görünüm altında toplanabilir.
Hizmetin kötü işlemesi, sağlık hizmetinin mevzuata uygun yürütülmemesini, idarenin özensiz davranmasını veya müdahalelerin etkili biçimde gerçekleştirilmemesini kapsar ve hizmet kusuru oluşturur. Hizmetin geç işlemesi, hizmetin beklenen süre içinde sunulmamasıdır; tedavi sürecini olumsuz etkilediği için idareye sorumluluk yükler. Hizmetin hiç işlememesi ise kamu hastanesinin hastanın sağlık hizmeti talebine hiç karşılık vermemesi halidir ve ciddi mağduriyetlere yol açabilir.
Tıbbi Uygulama Hatalarından Doğan Sorumluluk
Kamu sağlık kuruluşlarının sorumluluğunu doğuran başlıca unsurlardan biri tıbbi uygulama hatalarıdır; bu hatalardan kaynaklanan zararlardan idare sorumlu tutulabilir. Uygulamada karşılaşılan başlıca hata tipleri şunlardır:
- Tanının yanlış konulması: Hatalı tanı, tedavi sürecini olumsuz yönde etkileyerek hastanın zarar görmesine yol açabilir.
- Tedavi yönteminin hatalı seçilmesi: Uygulanan yöntemin yanlış olması iyileşmeyi engelleyebilir ve zarara neden olabilir.
- Yetki ve uzmanlık sınırının aşılması: Hekimin kendi uzmanlık alanı dışında kalan müdahalelerde bulunması hastayı zarara uğratabilir ve hizmet kusuru sayılabilir.
- Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali ve rızanın aşılması: Müdahale öncesinde hastanın yeterince bilgilendirilmemesi ya da rızasının alınmaması sorumluluk doğurur.
- Gerekli özenin gösterilmemesi: Hastanın durumunun yeterince değerlendirilmemesi veya ihmalkâr davranılması sağlığı riske atar.
- Sır saklama yükümlülüğüne aykırılık: Hastaya ait özel bilgilerin rıza olmaksızın açıklanması, hekimin ve bağlı bulunduğu kurumun sorumluluğunu doğurur.
Kamu sağlık kuruluşlarının hizmet kusurundan doğan sorumluluğu, hasta güvenliğinin ve hasta haklarının korunması bakımından belirleyici bir işlev görür. Sağlık hizmetinin özenle ve hatasız yürütülmesi, bireylerin temel sağlık haklarının güvence altında kalmasının ön koşuludur.
Kamu Sağlık Kurumlarının Kusursuz Sorumluluğu
Sağlık hizmetinin sunumu sırasında doğan zararlarda idare, kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca da sorumlu tutulabilir. Bu ilke, yürütülen kamu hizmetinin doğrudan sonucu olarak ortaya çıkan zararların giderilmesi yükümlülüğünü ifade eder. İdarenin kastı ya da ihmali aranmaz; sırf hizmetin yürütülmesi nedeniyle doğan özel ve olağan dışı zararlar için geçerlidir. Kusursuz sorumluluk iki temel ilke üzerine oturur.
Risk (tehlike) ilkesi, kamu hizmeti sırasında doğan özel ve olağan dışı zararların, hizmetin sağladığı genel fayda karşısında tazmin edilmesini gerektirir. Örneğin hastanede ameliyat ya da tedavi sırasında hastaya enfeksiyon bulaşması halinde, hastane sağlık koşullarını sağlamakla yükümlü tutulmasa dahi zararın karşılanması idareye düşer.
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi ise toplum yararına sunulan hizmetler sırasında doğan zararların bireyler arasında hakkaniyete uygun biçimde dağıtılmasını amaçlar. Söz gelimi idarenin toplum sağlığını korumak amacıyla yürüttüğü aşı uygulamaları sırasında bir kişinin zarar görmesi halinde, toplumsal yarar için sunulan bu hizmetin doğrudan sonucu olan zarar idarece karşılanır. Bu durumda aşı olan kişi, idarenin herhangi bir kusuru bulunmasa bile zararının giderilmesi için başvurabilir.
Kusursuz sorumluluğun doğabilmesi iki şarta bağlıdır. İlki nedensellik bağıdır: sunulan sağlık hizmeti ile doğan zarar arasında doğrudan bir bağlantı kurulabilmelidir. İkincisi zararın özel ve olağan dışı nitelikte olmasıdır; kişinin uğradığı zarar, sağlık hizmetinin herkesçe katlanılan genel külfetlerini aşmalıdır.
Bu koşulların gerçekleştiği hallerde kusursuz sorumluluk esasına dayanılarak, kamu sağlık kuruluşlarında uğranılan zararın idari yargı yoluyla giderilmesi istenebilir. Toplum yararına gerçekleştirilen tıbbi müdahaleler sırasında hastanın uğradığı zararların, idarenin kastı veya ihmali bulunmasa dahi kusursuz sorumluluk gereği tazmin edilmesi gerektiği kanaatindeyiz.
İdarenin Sorumluluğunu Azaltan veya Ortadan Kaldıran Sebepler
İdarenin yükümlülüğünü hafifleten ya da tamamen ortadan kaldıran birtakım haller mevcuttur. Başlıca sebepler şunlardır:
- Mücbir sebep: İdarenin denetimi dışında gelişen ve önlenmesi mümkün olmayan olaylar bu kapsamdadır. Deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerle salgın hastalıklarda, zararın önlenemez niteliği nedeniyle idarenin sorumluluğu sınırlanabilir ya da bütünüyle ortadan kalkabilir.
- Beklenmeyen hal: Önceden öngörülmesi güç olan, olağan dışı ve kaçınılmaz durumları anlatır. İdare gereken özeni göstermiş olmasına rağmen böyle bir olay gerçekleşmişse sorumluluk hafifleyebilir veya kalkabilir; bir müdahale sırasında çok ender rastlanan bir komplikasyonun ortaya çıkması buna örnektir.
- Üçüncü kişinin kusuru: Zarar, idarenin veya sağlık kuruluşunun dışında kalan bir kişinin (örneğin hasta yakınının) kusurundan doğmuşsa, idarenin sorumluluğu azalabilir ya da tümüyle ortadan kalkabilir. Hizmetin sunumu sırasında meydana gelen olayda üçüncü kişinin etkisi belirleyiciyse değerlendirme buna göre yapılır.
- Müdahaleye maruz kalan kişinin kusuru: Hasta, süreç içindeki kusurlu davranışları yüzünden zarara uğramışsa idarenin sorumluluğu azalabilir veya kalkabilir. Hekim tavsiyelerine uyulmaması, tedaviyi engelleyecek biçimde davranılması ya da sürecin ihmal edilmesi hastanın kusuru sayılır ve idarenin sorumluluğunda indirim yapılmasına yol açabilir.
Kamu Sağlık Kurumlarına Karşı Açılabilecek Davalar
Maddi Tazminat İstemli Tam Yargı Davası
Kamu sağlık kuruluşlarındaki hatalı müdahale hastanın ölümüne ya da bedensel zarara uğramasına yol açmışsa, idari yargıda tam yargı davası açılarak maddi tazminat istenebilir. Bu davada amaç, hastanın veya yakınlarının uğradığı maddi kayıpların ve doğrudan ekonomik zararların karşılanmasıdır. Talebin dayanağı, zararın idarenin hizmet kusurundan ya da kusursuz sorumluluğundan doğmuş olmasıdır.
Hastanın hayatını kaybettiği hallerde şu kalemler talep edilebilir:
- Cenaze ve defin giderleri: Vefat eden hastanın cenaze işlemleri için yapılan tüm harcamalar.
- Ölüm öncesi tedavi giderleri: İlaç bedelleri ve hastane yatak ücreti gibi, ölüm gerçekleşmeden önceki tedavi sürecinde katlanılan sağlık harcamaları.
- Çalışmamaktan doğan kayıplar: Hastanın çalışamadığı dönemde uğradığı gelir kaybı.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Vefat eden kişinin desteğinden yoksun kalan yakınlarının ileri sürebileceği tazminat.
Hastanın bedensel zarara uğradığı hallerde ise talep edilebilecek kalemler şunlardır:
- Tedavi giderleri: Zarara uğrayan hastanın tedavi süreci boyunca yaptığı bütün sağlık harcamaları.
- Çalışma gücünün yitirilmesi: Tıbbi hata sonucunda çalışma gücünü kaybeden hastanın gelir kaybı.
- Ekonomik geleceğin sarsılması: Mesleğini sürdürememe veya iş bulmakta zorlanma nedeniyle ileride doğacak ekonomik kayıplar.
Bu davalarda davacıya düşen yük, zararının hatalı müdahaleyle doğrudan bağlantılı olduğunu ve aradaki uygun illiyet bağını ortaya koymaktır. Mahkeme, zarar ile kamu hizmetinin ifası arasındaki ilişkiyi inceleyerek koşullar oluşmuşsa tazminata hükmedebilir.
Manevi Tazminat İstemli Tam Yargı Davası
Hatalı tıbbi müdahalenin doğurduğu manevi zararlar da tam yargı davası yoluyla istenebilir. Bu davaların amacı, hastanın ya da yakınlarının yaşadığı elem, üzüntü ve manevi kayıpların bir ölçüde giderilmesidir. Manevi tazminat talebi bakımından hastanın sağlık durumunun olumsuz etkilenmiş olması yeterlidir; bedensel ya da ruhsal zarar görülmesi bu talebi doğurur.
Müdahale hastanın ölümüyle sonuçlanmışsa yakınları da manevi tazminat isteyebilir. Böyle hallerde ailenin ve yakın çevrenin duyduğu acı ve üzüntü manevi tazminat kapsamında değerlendirilir. Mahkeme, olayın ağırlığını ve mağdurların yaşadığı ruhsal yıkımı gözeterek uygun bir tutar belirler.
Manevi tazminat talebine dayanak oluşturabilecek durumlara şu örnekler verilebilir: yanlış teşhis veya tedavi yüzünden kalıcı bir rahatsızlığın doğması ve hastanın yaşam kalitesinin sürekli biçimde düşmesi; müdahale sırasında gereken dikkat ve özenin gösterilmemesi nedeniyle sağlığın ciddi biçimde zarar görmesi; hatalı müdahalenin ölümle sonuçlanması halinde yakınların bu kayıp karşısında yaşadığı ruhsal acı.
Tazminat tutarı belirlenirken olayın niteliği, manevi kaybın boyutu ve etkisi birlikte değerlendirilir; hükmedilecek miktar da kaybın derecesine göre değişkenlik gösterir.
Tam Yargı Davalarında Yargılama Usulü
İdari Başvuru Zorunluluğu
İdari yargıda dava açılmadan önce, hakkı ihlal edilen kişinin belirli süreler içinde idareye başvurması gerekir. Bu başvuru için öngörülen süre, olayın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, her halde olay tarihinden itibaren 5 yıldır. Başvuruda ihlal edilen hakkın yerine getirilmesi istenir. Talep kısmen ya da tamamen reddedilirse, ret işleminden itibaren 60 gün içinde dava açma hakkı doğar. İdare 30 gün içinde hiç cevap vermezse, bu sürenin dolmasıyla birlikte dava açılabilir. Davanın yanlışlıkla adli yargıda açılması halinde görev yönünden ret kararı verilir; bu halde idareye yeniden başvurulması aranmaz.
Davanın Tarafları
Davacı bakımından: Müdahale sonucunda zarar gören hasta hayattaysa dava hakkı doğrudan kendisine aittir. Hasta hayatını kaybetmişse bu hak yakınlarına geçer ve yakınlar yargılamada taraf sıfatını kazanır.
Davalı bakımından: Tıbbi müdahale hatasından doğan tam yargı davaları yalnızca ilgili kamu idaresine yöneltilir. Hata bir devlet hastanesinde meydana gelmişse dava Sağlık Bakanlığı'na karşı açılmalıdır; zira devlet hastanelerinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Özel sağlık kuruluşlarındaki sorumluluk rejimi ise aşağıda ayrıca ele alınmaktadır.
Tıbbi Müdahale Hatasının İspatı
Tam yargı davalarında hasta veya yakınları, idarenin sunduğu sağlık hizmetinde kusur bulunduğunu, hizmetin gereği gibi yerine getirilmediğini ya da hiç ifa edilmediğini ispatla yükümlüdür. İdarenin yükü ise hizmetin gerekli standartlara uygun biçimde sunulduğunu ortaya koymaktır. İspat aşamasında uzman bilirkişi raporları ile tıbbi kayıtlar, müdahalenin hatalı olup olmadığının belirlenmesinde başlıca rolü üstlenir.
Sürelere Uyulmasının Önemi
Tıbbi müdahale hatalarına karşı açılacak davalarda zamanaşımı ve dava açma sürelerine riayet edilmesi belirleyicidir. İdareye yapılan başvuru kısmen veya tamamen reddedilmişse, ret kararının tebliğinden ya da 30 günlük cevap süresinin dolmasından itibaren dava açma süresi 60 gündür.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Devlet hastanelerindeki tıbbi müdahale hatalarına ilişkin tam yargı davalarında görev idare mahkemelerine aittir. Yetki bakımından ise sağlık hizmetinin görüldüğü yer mahkemesi yetkilidir.
Devlet, Üniversite ve Özel Hastaneler Arasındaki Sorumluluk Farkları
Tıbbi uygulama hatalarından doğan hukuki sorumluluk bakımından özel sağlık kuruluşları ile kamu kuruluşları arasında belirgin ayrımlar bulunur. Hekimin görev yaptığı kurumun statüsü, hem sorumluluğun muhatabını hem de yargılama sürecini değiştirir.
Tazminat davasının muhatabı bakımından:
- Özel sağlık kuruluşları: Özel sektörde faaliyet gösteren hekimler ve kurumlar kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir. Bu nedenle özel hastanelerde yaşanan tıbbi hatalardan doğan zararlarda hasta veya yakınları doğrudan özel hastaneye ve hekime karşı dava açabilir; uyuşmazlık özel hukuk hükümleri çerçevesinde adli yargıda çözülür.
- Kamu sağlık kuruluşları: Kamu hastanelerinde görevli hekimlerin hatalarından doğan sorumluluk doğrudan devlete aittir. Hasta veya yakınları hekime ya da hastaneye değil, Sağlık Bakanlığı'na karşı tazminat davası açar. Kamu kuruluşları idare hukuku kapsamında değerlendirildiğinden bu davalar tam yargı davası olarak idari yargıda yürütülür.
- Üniversite hastaneleri: Üniversite hastanelerinde gerçekleşen hatalarda dava, hekime veya hastaneye değil hastanenin bağlı olduğu üniversitenin rektörlüğüne yöneltilir. Üniversite hastaneleri de kamu kurumu sayıldığından yargılama idari yargıda, tam yargı davası biçiminde yürür.
Tazminatın tahsili ve rücu bakımından:
- Özel sağlık kuruluşları: Özel hastanede görevli hekimin sebep olduğu zararlarda hasta ya da yakınları, hastaneye veya hekime karşı açtıkları davada maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Hata hekimin kişisel kusurundan kaynaklanıyorsa, ödemek zorunda kaldığı tazminatı kurum ilgili hekime rücu edebilir.
- Kamu sağlık kuruluşları: Kamu hastaneleri ve üniversiteler bakımından tazminatı zarar görene idare öder. Ancak hatanın hekimin kişisel ihmalinden veya kusurundan doğduğu belirlenirse, devlet ödediği tutarı ilgili hekime rücu edebilir. Kusurun kişisel niteliği bu halde idareye yüklenen bedelin hekimden geri istenmesine imkân tanır.
Konunun kurum türüne göre ayrıntıları, özel hastanelerde ve üniversite hastanelerinde yapılan tıbbi müdahale hatalarında tazminat sorumluluğunu ele alan ayrı bilgi notlarında incelenmektedir.
Independent Legal Değerlendirmesi
Kamu sağlık kuruluşlarına karşı yürütülen tazminat süreçlerinde dosyaların kaderini çoğunlukla esasa ilişkin tartışmalardan önce usul belirler. Dava açılmadan önce idareye başvurulmaması, sürelerin kaçırılması ya da davanın yanlış yargı koluna götürülmesi, esasen haklı bir talebin dahi incelenmeden sonuçlanmasına yol açabilir.
Esas bakımından ise tartışmanın odağında hemen her zaman hizmet kusuru ile komplikasyon arasındaki sınır bulunur. Bu sınırın çizilmesinde tıbbi kayıtların eksiksizliği, aydınlatılmış onam belgelerinin içeriği ve bilirkişi incelemesinin kapsamı belirleyici olur. Somut bir dosyada özellikle şu başlıklar önceliklidir:
- Zararın öğrenildiği tarihin belgelendirilmesi ve 1 yıllık başvuru süresinin bu tarihe göre hesaplanması
- İdareye yapılan başvurunun içeriğinin, sonradan açılacak davanın taleplerini karşılayacak biçimde kurgulanması
- Hasta dosyasının, tetkik sonuçlarının ve onam belgelerinin gecikmeden temin edilmesi
- Olayın hizmet kusuru mu yoksa kusursuz sorumluluk mu kapsamında değerlendirileceğinin baştan belirlenmesi
- Davalı idarenin doğru saptanması; devlet hastanesi, üniversite hastanesi ve özel kuruluş ayrımının gözetilmesi
- Maddi ve manevi tazminat kalemlerinin dilekçede ayrı ayrı ve hesaplanabilir biçimde gösterilmesi
Independent Legal, sağlık hukuku alanında idari başvuru aşamasından tam yargı davasının yürütülmesine kadar süreç boyunca danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.