Yabancı personel istihdam eden işletmelerde çalışanın görev tanımının değişmesi ya da başka bir departmana kaydırılması sıkça rastlanan bir durumdur. Bir işverene bağlı olarak çalışan yabancının bulunduğu şubeyi ya da üstlendiği görevi değiştirmek istemesi halinde başvurulacak hukuki imkân çalışma izni transferidir.
Transfer Nedir?
Transfer, bir işverene bağlı çalışma izni bulunan yabancının, aynı işyerinde farklı bir görevde ya da bu işverenin aynı iş kolundaki diğer şubelerinde çalışabilmesi amacıyla alınan izindir. Uygulamada başvuru genellikle iki durumda gündeme gelir: yabancı işçinin şube değiştirmesi veya aynı işyeri bünyesinde başka bir görevi üstlenmesi.
Burada sınırın nerede çizildiğine dikkat edilmelidir. Bir işverene bağlı olarak alınmış iznin, başka bir işverene ait işyerlerinde çalışmak üzere transfer edilmesine imkân yoktur. Transfer (bir diğer ifadeyle çalışma izni işyeri değişikliği) yalnızca yabancı çalışanın bağlı bulunduğu şubenin ya da işyerindeki görevinin değiştirilmesini sağlar.
İşyeri Değişikliği İçin Aranan Şartlar
Şartlar, Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 26. maddesinde gösterilmiştir. Buna göre:
- Başvuruyu yapacak olan taraf yabancı çalışan değil, işverendir.
- Talebin, mevcut çalışma izninin süresi dolmadan önce iletilmiş olması aranır.
- Başvurunun e-izin uygulaması üzerinden yapılması ve belgelerin sisteme elektronik ortamda yüklenmesi gerekir.
- Yabancının geçeceği görev ya da yeni şubesinde üstleneceği iş, ön izin alınmasını gerektiren işlerden olmamalıdır.
- Yeni görev, mesleki yeterlilik aranan işler arasında yer almamalı ve iş sözleşmesinde belirtilen meslekle uyumlu olmalıdır.
- Geçişin yapılacağı şube, aynı işverenin ticaret siciline kayıtlı bulunmalıdır.
- Talebin Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi gerekir.
Transfer talebi reddedilmiş olmasına rağmen yabancının farklı bir işyerinde veya görevde çalıştığı tespit edilirse, mevcut izin geçerliliğini yitirir ve ilgili kişi 10 gün içinde ülkeyi terk etmek zorunda kalır. Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde sınır dışı işlemi uygulanır.
DİKKAT: Transfer yoluyla yabancı çalışan, ancak aynı işverenin aynı iş kolundaki başka bir şubesinde ya da aynı işyerinde farklı bir görevde çalışabilir. İşverenin bu yolla değiştirilmesi mümkün değildir. Yabancı çalışanın başka bir işverenle çalışması söz konusuysa, önce mevcut iznin iptali için başvuruda bulunulması, ardından yeni bir izin alınması gerekir.
Başvuru Nasıl Yapılır?
Transfer talebi, işveren tarafından e-Devlet üzerinden erişilen Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü e-izin uygulaması aracılığıyla iletilir. Sisteme giriş yapıldığında hem işverene hem de çalışana ilişkin doldurulması gereken bilgi formları ekrana gelir. İşveren, sistemin istediği bilgileri girip gerekli belgeleri yükleyerek başvuruyu tamamlamış olur.
Usul bakımından süreç, ilk defa yapılan çalışma izni başvurusuna büyük ölçüde benzediğinden "çalışma izni nasıl alınır" başlıklı çalışma da incelenebilir.
Talebin Reddi, Redde İtiraz ve İptal Davası
Onay için aranan şartlardan birinde eksiklik bulunması halinde başvuru reddedilir. Geçiş yapılacak şubenin aynı işverenin ticaret sicilinde kayıtlı olmaması, yabancının yeni görevinin mevcut işiyle bağdaşmaması ya da bu görevin Bakanlığın ön iznine tabi olması bu duruma örnektir. Sisteme yüklenen belgelerdeki eksiklikler de aynı sonucu doğurur.
Sayılan hallerin dışında Bakanlık, talebi uluslararası işgücü politikasıyla bağdaşır bulmadığı gerekçesiyle de reddedebilir. Transfer başvurusunun reddi işlemine karşı itiraz edilebilir veya iptal davası açılabilir.
İtiraz, ret kararının yabancıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde, Bakanlığa yöneltilmek üzere e-izin sistemi üzerinden yapılır. İtiraz aşamasında hukuki dayanakları ortaya koyan bir dilekçe hazırlanmalı, gerekçeleri destekleyen bilgi ve belgeler dosyaya eklenmeli ve tümü e-imzalı biçimde sisteme yüklenmelidir.
İptal davası ise kararın tebliğini izleyen günden başlamak üzere 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır. Önce itiraz yoluna gidilmişse dava açma süresi duracaktır. Örneğin ret kararının tebliğini izleyen 32. günde itiraz edilmişse, ilgilinin dava açabilmek için itiraz üzerine verilen kararın tebliğini izleyen günden itibaren 28 günü bulunur.
Her iki yolda da dilekçelerin gerekçeli biçimde kaleme alınması gerekir. Bunun için öncelikle ret işleminin hangi gerekçelere dayandırıldığı tespit edilmelidir. Ret sebebi belirlendikten sonra, karara karşı hukuki temeli açıkça gösterilen bir dilekçe hazırlanmalıdır. Sürecin etkin ve hızlı yürütülebilmesi bakımından bu alanda çalışan bir hukukçuya danışılması faydalı olacaktır.
Çalışma izni taleplerinin reddi sebepleri ile ret kararına karşı kullanılabilecek hukuki imkânların ayrıntılı olarak ele alındığı "çalışma izni başvurusunun reddi" başlıklı çalışma, konuya ilişkin daha geniş bir çerçeve sunmaktadır.
Sonuç
Transfer başvurusunda aranan şartların karşılanmaması ya da usule ilişkin işlemlerin hatalı yürütülmesi, talebin reddiyle sonuçlanır. Bu nedenle başvuru hazırlanırken kanunen aranan koşulların eksiksiz sağlandığından emin olunmalıdır. Ret kararının haksız olduğu değerlendiriliyorsa itiraz ve iptal davası yolları kullanılabilir; bu aşamada da usul sürelerine uyulması ve dilekçenin doğru kurgulanması belirleyici olur. Sürecin yabancılar hukuku alanında deneyimli bir hukukçuyla yürütülmesinde fayda vardır.
Independent Legal Değerlendirmesi
Transfer başvurularında en sık karşılaşılan hata, işletme içi bir görev değişikliğinin idari bir izin işlemi olduğunun gözden kaçırılmasıdır. Yabancı çalışan fiilen yeni görevine başlatıldıktan sonra başvurunun yapılması ya da başvuru reddedildiği halde çalışmanın sürdürülmesi, iznin geçerliliğini yitirmesine ve on günlük terk yükümlülüğüne kadar giden sonuçlar doğurur.
İkinci kritik nokta, transferin kapsamının doğru anlaşılmasıdır. İşveren değişikliği bu yolla gerçekleştirilemediğinden, farklı bir şirkete geçiş planlanıyorsa iptal ve yeni başvuru sırası izlenmelidir. Somut dosyalarda öne çıkarılması gereken başlıklar şunlardır:
- Yeni görevin ön izne ya da mesleki yeterliliğe tabi işlerden olup olmadığının başvurudan önce netleştirilmesi
- Geçiş yapılacak şubenin aynı işverenin ticaret sicil kaydında yer aldığının belgeyle doğrulanması
- İş sözleşmesindeki meslek tanımı ile yeni görev arasındaki uyumun sözleşme tadiliyle desteklenmesi
- Başvurunun, mevcut iznin süresi dolmadan yeterli bir zaman payı bırakılarak yapılması
- Ret halinde otuz günlük itiraz ve altmış günlük dava sürelerinin, aradaki durma ilişkisi gözetilerek takvimlendirilmesi
- Farklı bir işverene geçiş söz konusuysa transfer yerine iptal ve yeni izin yolunun tercih edilmesi
Independent Legal, yabancı personel istihdam eden işletmelere çalışma izni transferi başvurularının hazırlanmasından ret kararlarına karşı yürütülecek itiraz ve dava süreçlerine kadar danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.