Yasa dışı örgüt faaliyetleriyle ilişkilendirilen yabancılar hakkında tesis edilen tahdit türü G-26 kodudur. Kodun kayda geçmesi iki sonucu birlikte doğurur: yabancı ülkeden çıkarılır ve Türkiye'ye yeniden girişi engellenir.
Bu tahdidin ortadan kaldırılması için üç ayrı yol bulunmaktadır. Yetkili makama idari itirazda bulunulabilir, idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ya da meşruhatlı vize alınarak ülkeye giriş sağlanabilir. Bunların yanı sıra, çıkarma işlemlerinin durdurulabilmesi için sınır dışı kararına karşı ayrıca iptal davası açılması gerekir.
Aşağıda kodun hangi gerekçeye dayandığını, benzer kodlardan nasıl ayrıldığını, kaldırılmasına ilişkin başvuru yollarını, süreleri ve masrafları uygulamaya dönük biçimde inceliyoruz.
G-26 Kodunun Tanımı
G-26, yabancı uyruklu kişinin yasa dışı örgüt faaliyetlerine karıştığının belirlenmesi ya da bu yönde şüphe oluşması üzerine tanımlanan bir tahdit kodudur. Adına bu kod işlenen yabancı sınır dışı edilir ve ülkeye giriş yapması engellenir.
Kodun Konulmasını Gerektiren Sebepler
Bu kodun dayanağı, yabancının yasa dışı örgütlerle bağının bulunması ya da söz konusu örgütlerin faaliyetlerine katılmasıdır.
Bağlantının veya katılımın varlığı; MİT ve EGM gibi ilgili birimlerin yürüttüğü araştırma, soruşturma, inceleme ve takip çalışmalarıyla elde edilen verilere dayalı olarak hazırlanan raporlar üzerinden ortaya konur.
Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrım vardır. G-26, terör örgütü niteliği taşımayan yasa dışı örgüt faaliyetleri bakımından uygulanır. Terör örgütü faaliyetleri nedeniyle tesis edilen tahdit kodu ise G-89'dur.
Kodun Kaldırılmasına İlişkin Yollar
G-26 kodu, yetkili makamlara idari itiraz başvurusu yapılması ya da iptal davası açılması suretiyle ortadan kaldırılabilir. Buna ek olarak, hakkında tahdit bulunan yabancının meşruhatlı vize temin ederek Türkiye'ye giriş yapması da mümkündür.
İdari İtiraz Yolu
Adına G-26 kodu tanımlanan yabancı, kodun tebliğini takip eden günden başlamak üzere 60 gün içinde Göç İdaresi Başkanlığına itiraz edebilir. Bu itiraz bir dilekçeyle yapılır.
İtirazın yerinde görülmesi halinde kod kaldırılır. Buna karşılık başvurunun Göç İdaresi Başkanlığınca doğrudan reddedilmesi, belirsiz bir yanıt verilmesi ya da 30 günlük süre boyunca hiçbir karşılık alınamaması hallerinde talep reddedilmiş kabul edilir. Böyle bir sonuçla karşılaşıldığında kodun kaldırılması için iptal davası yoluna gidilebilir.
Göç İdaresi Başkanlığına yöneltilen itirazın önemli bir etkisi, iptal davası açma süresini durdurmasıdır.
İptal Davası Yolu
Kodun tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılması mümkündür. Dava, Göç İdaresi Genel Başkanlığı husumetiyle idare mahkemesinde görülür.
Göç İdaresi Başkanlığına itirazda bulunulmuş olması, sonrasında iptal davası açılmasına engel değildir. Bu ihtimalde 60 günlük dava açma süresinden, kodun tebliği ile itirazın yapıldığı tarih arasında geçen süre indirilir.
Örneğin kodun tebliğini izleyen günden itibaren 40. günde itiraz edilmişse, yabancının iptal davası açmak için, itiraza verilen cevabın tebliğini izleyen günden başlayarak 20 günü kalmış olur.
Bu davada yürütmenin durdurulmasına da karar verilmesi istenebilir. Talep kabul edildiği takdirde kodun doğurduğu etkiler yargılama sonuçlanana kadar askıya alınır. Böyle bir karar verilebilmesi, işlemin uygulanması halinde telafisi güç ya da imkânsız zararların doğacak olmasına ve idari işlemin açık biçimde hukuka aykırı bulunmasına bağlıdır. Bu iki koşulun somut olayda gerçekleştiği dilekçede ortaya konulmalıdır.
Meşruhatlı Vize ile Ülkeye Giriş
G-26 kodu nedeniyle giriş yasağıyla karşılaşan yabancı, meşruhatlı vize alarak ülkeye girebilir. Bu vize türü, tahdit kodu ve giriş yasağı henüz kalkmamış olsa dahi yabancıya ülkeye giriş imkânı tanır.
Meşruhatlı vize; aile birleşimi, çalışma, öğrenim, tedavi ve ticaret gibi çeşitli amaç ve gerekçelerle idare tarafından istisnai olarak düzenlenen bir vize türüdür.
Sınır Dışı Kararının Ortadan Kaldırılması
Hakkında G-26 kodu tesis edilen yabancı bakımından ayrıca bir sınır dışı kararı da verilir. Kişinin ülkeden çıkarılmaması için bu karara karşı iptal davası açılması gerekir; dava açıldığı anda sınır dışı işlemleri durur.
Deport kararına yönelik iptal davası, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde ve kararı veren valiliğin bağlı olduğu yer idare mahkemesinde açılır. Davanın husumeti, sınır dışı kararını tesis eden valiliğe yöneltilir.
Bu davada mahkemeden kodun da iptaline hükmedilmesi talep edilebilir. Taleplerin hukuken yerinde bulunması durumunda hem sınır dışı kararı hem de tahdit kodu ortadan kalkar.
Sınır dışı kararına karşı açılacak davanın, kararın tebliğinin hemen ardından açılması gerekir. Zira uygulamada idarenin çıkarma işlemlerini tamamlarken 7 günlük dava açma süresinin dolmasını beklemediği görülmektedir. İptal davasının açılması idarenin deport işlemlerini durduracağından, hızlı hareket edilmesi belirleyicidir.
Özellikle sınır dışı kararının ve tesis edilen kodun iptaline ilişkin davalarda kanuni sürelerin gözetilmesi ve en kısa sürede dava açılması gerekir. Dilekçenin sağlam bir hukuki temele oturtulması da aynı derecede önemlidir. Aksi halde dava açılamadan yabancının deport edilmesi ya da açılan davanın reddedilmesi gündeme gelir. Bu nedenle sürecin başından itibaren yabancılar hukuku alanında deneyimli bir avukatla çalışılması yerinde olur.
İdari Gözetim Kararına İtiraz
G-26 kodu tanımlanmış yabancı, sınır dışı işlemleri devam ederken geri gönderme merkezine yerleştirilebilir. Bu durumda kişinin denetim altında tutulmasına son verilmesi ve özgürlüğüne kavuşması için idari gözetim kararına itiraz edilmesi gerekir. İtiraz; kararı veren valiliğin bulunduğu yer ya da yabancının gözetim altında tutulduğu yer sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
Sürecin Ne Kadar Zaman Aldığı
G-26 kodunun kaldırılması amacıyla açılan iptal davaları ortalama 1 yıl sürmektedir. Koda yönelik idari itiraz başvurularının sonuçlanması ise ortalama 1-3 ay aralığında gerçekleşmektedir.
Masraflar
G-26 kodunun kaldırılmasına ilişkin masraflar 2023 yılı bakımından yaklaşık 4000 TL düzeyindedir. Bu tutarın içinde dava harçları ve giderleri, teminat ile posta masrafları yer alır.
Tahdit kodunun kaldırılması davasına ilişkin masraflar 10.07.2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tablo halinde gösterilmiştir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Tahdit kodunun kaldırılması taleplerinde görev ve yetki Ankara idare mahkemelerine aittir. Buna karşılık tahdit koduna dayanılarak verilmiş sınır dışı kararlarının iptali istemli davalarda görevli ve yetkili mahkeme, kararı veren valiliğin bulunduğu ildeki idare mahkemeleridir.
Sonuç
G-26, yabancının hem ülkeden çıkarılmasına hem de belirli bir süre boyunca Türkiye'ye girememesine yol açan kodlar arasındadır. Bu nedenle adına söz konusu kod işlenen kişilerin hukuki imkânlarını gecikmeden kullanması ve kodun iptalini sağlaması gerekir. Bu imkânlar kullanılırken kanuni sürelere riayet edilmesi ve dilekçelerdeki hukuki gerekçelendirmenin özenle kurulması şarttır; aksi halde itirazların reddi kaçınılmaz hale gelir. Sürecin uzman hukuki destekle yürütülmesi bu bakımdan fayda sağlar.
Independent Legal Değerlendirmesi
G-26 dosyalarında en sık karşılaşılan hata, tahdit kodu ile sınır dışı kararının tek bir işlem gibi ele alınmasıdır. Oysa iki işlemin süresi, husumeti ve görevli mahkemesi birbirinden ayrıdır: kod için Ankara idare mahkemelerinde 60 günlük süre işlerken, sınır dışı kararı için kararı veren valiliğin bulunduğu yerde yalnızca 7 gün bulunmaktadır. Kısa olan süre kaçırıldığında, kod davası kazanılsa dahi kişi çoktan ülke dışına çıkarılmış olabilir.
Kodun dayandığı gerekçenin doğru okunması da savunmanın yönünü belirler. G-26, terör örgütü niteliği taşımayan yasa dışı örgüt faaliyetleri için öngörülmüştür; dosyadaki idari raporun bu nitelendirmeyi karşılayıp karşılamadığı, iptal talebinin en güçlü dayanaklarından biri olabilir.
Somut bir uyuşmazlıkta şu hususlar önceliklendirilmelidir:
- Kodun ve sınır dışı kararının tebliğ tarihlerinin ayrı ayrı belgelenmesi, iki farklı sürenin paralel takip edilmesi
- Göç İdaresi Başkanlığına itiraz tercih edilecekse, itirazın dava süresinden düşülecek gün sayısının önceden hesaplanması
- Kodun dayanağı raporun ve nitelendirmenin, G-89 ile arasındaki ayrım gözetilerek tartışılması
- İptal dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebine yer verilmesi ve telafisi güç zarar koşulunun somut verilerle açıklanması
- Sınır dışı davasında kodun iptalinin de ayrıca talep edilmesi
- Geri gönderme merkezine alınma ihtimaline karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz seçeneğinin hazır tutulması
Independent Legal, tahdit kodlarının kaldırılmasına yönelik idari itiraz ve iptal davaları ile sınır dışı kararlarına karşı yürütülen süreçlerde danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.